Login
NAJZNAČAJNIJI OBJEKTI PRAVOSLAVNE VEROISPOVESTI

MANASTIR OSTROG


Veliko poštovanje SVETOG VASILIJA učinilo je manastir Ostrog jednim od najposećenijih svetilišta na slovenskom jugu. Povezivanje sa manastirom Ždrebaonik davnašnja želja. Domaći i strani putopisci impresionirani crnogorskim sakralnim građevinama
Od davnina manastiri su predstavljali značajna hodočasnička mesta, njihove relikvije privlačile su veliki broj vernika sa svih meridijana. Među njima najveća crnogorska pravoslavna svetinja, manastir Ostrog, smešten u stenama Ostroških greda kao da bdi nad svim bogomoljama, vekovima šalje poruke mira i ljubavi prema nebu i zemlji. Sa tog mesta običan smrtnik odmara oči na pitomoj Bjelopavlićkoj ravnici i Zeti, zelenoj lepotici među rekama.  

Osnivač manastira je mitropolit zahumski Vasilije Jovanović, koji se u današnjem Ostrogu nastanio 1656. godine, mada se 45 godina ranije u starijim zapisima pominje ime igumana Isaia koga su Turci ubili i spalili na Planinici.
Na prostoru Gornjeg manastira, svojevremeno su, kako kažu stare knjige, živeli i monasi. Gornji manastir se nalazi na 900 metara nadmorske visine i naslonjen je na visoku stenu, a jednim delom je uvučen u prirodna udubljenja. Sastoji se od dve crkvice pećinskog tipa i one predstavljaju glavnu spomeničku vrednost duhovne kulture. Donja je posvećena Vavedenju presvete Bogorodice, a gornja Časnom krstu. Živopisane su 1667. godine. Sveti Vasilije Ostroški se upokojio 12. maja 1671. godine i njegove mošti počivaju u ćivotu u Donjoj crkvi. Divne freske na njihovim zidovima najverovatnije potiču iz 17. veka Donji manastir je formiran na mestu nekadašnjeg sela Kosjeradića, na 800 metara nadmorske visine. Prvobitno je tu postojala crkva posvećena svetom Georgiju, ali budući da je tektonskim poremećajima destabilizovan teren na kome se nalazila, obnavljana je više puta i dograđivana. Godine 1824, nedaleko od te crkve podignuta je današnja, trudom arhimandrita Josifa Pavićevića i prilozima pobožnih hrišćana. Crkva je posvećena Svetoj trojici.  

Prema podacima koje smo dobili od kustosa Zavičajnog muzeja u Danilovgradu Pera Radonjića, još od 1678. godine Sveti Vasilije Ostroški počeo je da se praznuje na dan kada se upokojio. To je 29. april po starom, odnosno 12. maj po novom kalendaru. U Ostrogu se čuvaju i svete ruke dečaka Stanka iz sela Podvraća, koji je pogubljen od Turaka 1714. godine kada je vojska pod komandom vezira Ćuprilića poharala ove krajeve. Svetitelj je nekoliko puta prenošen i sklanjan pred naletom turske vojske. Kada je Numan paša Ćuprilić 1714. godine napao Crnu Goru, zapamćeno je da su kaluđeri zakopali svetitelja kod reke Zete niže mesta Vražegrnci. Reka je preplavila njegovo počivalište, da bi nakon godine dana neoštećene mošti ponovo bile vraćene u Ostrog. Svetitelj je pred opasnostima prenošen i 1852, 1877. i 1942. godine. Odmah po uspostavljanju kulta Svetog Vasilija počela su i poklonička putovanja vernika iz udaljenih krajeva u manastir Ostrog. Potvrdu o tome čuva stara knjiga priložnika pod nazivom "Opšti list" iz 18. veka. Na osnovu toga je i čuveni naučnik Sreten Petković zapisao: "Kada su mošti nađene cele, one su prenete u manastir Ostrog i tada je počelo okupljanje poklonika iz okolnih krajeva, a Vasilije Ostroški postao je najproslavljeniji svetac". Narod se svetitelju upućivao grupno i istorija je zapamtila utvrđene pravce pokloničkih putovanja, dok su hodočasnici išli peške. Bokelji su do manastira dolazili preko Krivošija, Grahova i Nikšića, a vraćali se preko Orje Luke prolazeći kroz Zagarače, Velestovo, Čevo, Bjelice, Ćekliće i Njeguše.

Odmah po proglašenju Vasilija za sveca utvrđeni su i narodni sabori u Ostrogu i to Trojičindan, Petrovdan , Ilindan, Velika gospojina i praznik Svetog Vasilija. Poznati putopisci iz naših i stranih zemalja ostavili su u svojim zapisima sjajne impresije o tim saborima, naročito o onom o Duhovima ili trojičindanskom saboru. Tako, na primer, engleski putopisac Denigon zapisao je 1865. godine da Ostrog o Duhovima poseti i oko 20.000 poklonika. Veliko poštovanje ostroškog svetitelja učinilo je ovaj manastir jednim od najposećenijih svetilišta na slovenskom jugu.
 Ostrog je odigrao u istoriji i značajnu ulogu u čuvanju vere i nacionalne misli, naročito u toku ropstva pod Turcima. Sam svetitelj je ostavio u nasleđe takvu tradiciju. On je u Ostrogu dočekivao i primao četovođe. U manastiru se čuvala sve do 1853. godine i jedna puška, takozvana "šiba" Baja Pivljanina. Tu tradiciju su nastavili i kasniji nastojatelji i monasi iz Ostroga, a u prvoj polovini 19. veka manastir je bio centar pokreta i borbe protiv Turaka. U Ostrogu se narod mogao i opismenjavati. Iz 1712. godine datira jedan zapis kao potvrda da se u Ostrogu školovalo za sveštenika. Takođe, stari zapisi kažu i o školi koju je 1820. godine pokrenuo iguman Josif Pavićević.  

Putopisci su bili impresionirani manastirom i o tome su ostavili brojna svedočanstva. Tako je Napoleonov pukovnik i francuski komandant Viala de Somijer posetio 1810. godine Crnu Goru i o njoj objavio u Parizu deset godina kasnije knjigu "Istorijski i politički put u Crnu Goru". U njegovom delu više stranica posvećeno je manastiru Ostrog.



CETINJSKI MANASTIR


   

Cetinjski manastir je zadužbina Ivana Crnojevića, koji je bio vladar države Zete krajem XV vijeka. U poslednjih 500 godina ovaj manastir je bio sjedište svih crnogorskih mitropolita. Smatra se najvećim centrom crnogorskog obrazovanja i kulture tokom proteklih vekova.

Stari manastir je podigao Ivan Crnojević 1484. godine na lokalitetu “Ćipur” (od grčkog -kipurion- što znači -divna bašta-), a manastir je srušen 1692. tokom jednog od upada Sulejmana Busatlije na Cetinje. Tako o njegovom tadašnjem izgledu postoje dva svedočanstva: Gravure iz cetinjskog Oktoiha, i jedan plan mletačkog inžinjera Barbieria. Manastir je početkom XVIII veka obnovio crnogorski mitropolit Danilo Petrović. Umesto da se obnovi stari manastir, podignut je novi na mestu dvorca Ivana Crnojevića, pri čemu su sa starog manastira preneseni ktitorski natpis koji se nalazi iznad uzlanih vrata hrama i grb Crnojevića koji je uzidan u spoljašnju stranu oltarske apside. Više puta je dorađivan i adaptiran, a sadašnji izgled dobija od 1925 do 1927 godine. Jezgro čini crkva Rođenja Bogorodice. U njoj je smešten ćivot Svetog Petra Cetinjskog po kome je manastir i dobio ime.

U manastiru se čuvaju ruka Svetog Jovana Krstitelja (ruka koja je krstila Isusa Hrista), mošti Svetog Petra Cetinjskog, Čestica Časnog Krsta Gospodnjeg (dio krsta na kojem je razapet Isus Hrist) i dio moštiju Svetog Teodora Stratilana čime je i sam manastir jedna od najbogatijih riznica hrišćanskog sveta. Iznad manastira se nalazi skit Svetog Jovana Krstitelja koji je sagrađen 1997 godine. U pripremi je izgradnja hrama Svetog Jovana Krstitelja na tom mestu u čast svetiteljeve desne ruke koja se čuva u manastiru.

Prva osnovna i srednja skola u Crnoj Gori oformljene su u manastiru. Petar II Petrovic Njegos (1813 – 1851), najpoznatiji crnogorski vladar i pesnik je u manastiru vodio štampariju kao i kovačnicu za kovanje novca. Cetinjski manastir je služio i kao mauzolej dinastiji Petrovića, a u njemu su sahranjeni princ Danilo Petrović, njegova žena Darinka, kćerka Olga, vladika Sava Petrović, veliki vojvoda Mirko Petrović i drugi.

U zgradi Vladinog doma u Plavoj kapeli se čuva i ikona Presvete Bogorodice Filermose.


TRI HRIŠĆANSKE RELIKVIJE


Ruka Sv. Jovana Krstitelja
(ruka koja je krstila Isusa Hrista), čestica Časnog Krsta Gospodnjeg (dio krsta na kojem je razapet Isus Hrist) i ikona Presvete Bogorodice Filermose prešle su dug istorijski put do Cetinja. Svoje dugo putovanje započinju u Jerusalimu, preko Carigrada sve do Krstaških vitezova čiji su postale posed tokom njihovih pohoda. Najpre su bile na Rodosu, zatim od sredine XVI veka na Malti, zbog čega su vitezovi Sv Jovana prozvani Malteškim redom. General Malteškog reda je, za vreme Napoleonovih osvajanja, predao relikvije na čuvanje ruskom caru Pavlu I Romanovu. Od 1799. godine. svetinje su čuvane na dvoru u Petrogradu sve do Boljševičke revolucije u Rusiji 1918. godine, kada ih je iz Rusije u Kopenhagen prenela Marija Fjodorovna, majka imperatora Nikolaja II. Pred kraj svog života predala ih je ruskom mitropolitu Antoniju Hrapovickom, koji je svetinje preko Berlina doneo u Beograd kada su predate u znak zahvalnosti kralju Aleksandru Karađorđeviću. Do 1941. godine relikvije su čuvane na kraljevom dvoru nakon čega ih je kralj Petar II s patrijarhom Gavrilom Dožićem ostavio upravi manastira Ostrog. 1952. godine su prenete iz Ostroga u državni trezor. Ikona Presvete Bogorodice Filerimose je 1978. godine iz trezora predata Narodnom muzeju na Cetinju gde se i danas nalazi, dok su preostale dve relikvije predate (tadašnjem) mitropolitu Crnogorsko-primorskom Danilu Dajkoviću u Cetinjski manastir.

Ruka Sv. Jovana Krstitelja, čestica Časnog Krsta Gospodnjeg i ikona Presvete Bogorodice Filermose se ubrajaju u najpoznatije hrišćanske relikvije i nalaze se u zlatnim okvirima, ukrašenim brilijantima, safirima, dijamantima i rubinima.

 


MANASTIR MORAČA


Pored vodopada Svetigore, uz korito Morače, desetak kilometara od Platija prema Kolašinu, nalazi se manastir Morača, jedan od najčuvenijih istorijskih i kulturnih spomenika Crne Gore. Podigao ga je Stefan Nemanjić, 1252. godine. Opasan je visokim kamenim zidom, sa konacima u dvorištu, ukrašen freskama i umetničkim rezbarijama. Legenda kaže da je manastir zidan od žute sige (tufa) iz Tušine, i da je narod bio stvorio dan hoda dugu kolonu ljudi i žena - i tako prebacivao žutu sigu od ruke do ruke, od Tušine do Morače. Vekovima je bio duhovni, prosvetiteljski, kulturni i oslobodilački centar.

Sadržina fresaka u đakonikonu svodi se na ilustracije oltarske teme i jednog ciklusa proroka Ilije, zbog čega se i smatra da mu je ova prostorija bila posvećena kao kapela. Neobičan po tematici, veoma visoke umetničke vrednosti, Ilijin ciklus u Morači zauzima posebno mesto u našem starom slikarstvu.


1504. Turci su poharali manastirsku crkvu Uspenja Bogorodice, i tek nakon 70 godina crkva je obnovljena, ali su freske iz XIII veka do te mere propale da je tokom XVII veka skoro cela crkva ponovo živopisana. Na njima su radili najbolji slikari tog vremena: pop Strahinja iz Budimlja, Georgije Mitrofanović, hilandarski monah, majstor Jovan, majstor Radul itd. Od prvobitnog slikarstva ostalo je nekoliko fragmenata - poprsje Bogorodice s malim Hristom iznad zapadnog portala i portala koji vodi u naos, kao i veća clina u jednom delu oltara - đakonikonu.



MANASTIR ĐURĐEVI STUPOVI


Ovaj manastir je uvršten u Svetsku kulturnu baštinu pod zaštitom UNESCO-a.

Nalazi se nedaleko od Berana, na zaravnjenoj ivici jedne padine koja se neposredno uz istočnu stranu crkve strmo spušta i u čijem podnožju se nalazi izvor Vrelo. Zadužbina je Stefana Nemanje i jedna je od najvećih svetinja na ovim prostorima. Drugi ktitor manastira je bio kralj Dragutin koji je dogradio manastirsku crkvu i oslikao njenu pripratu. Tu je sahranjen 1316 godine.

Manastirsku crkvu Svetog Đorđa podigao je župan Prvoslav, rođak Stefana Nemanje krajem XII veka. Đurđevi Stupovi su građevina sa nizom arhitektonskih i graditeljskih inovacija u graditeljstvu tog vremena. Manastirski kompleks je u napadima često rušen, i sada je od njega ostala samo crkva Svetog Đorđa. Vrednost crkve Svetog Đorđa je u lepoti arhitektonskog rešenja, koje je u stilu raške škole. Crkva je oslikana 1175. godine. Zidne površine bile su oslikane figurama proroka Ilije, Jeliseja, dok su iznad proroka bili Sveti Azarije i Ananija. Građena je u tri vremenska perioda. Izgradnja manastirskog konaka 20002. godine predstavlja ključni trenutak za obnovu manastira.



NAJVEĆE RIMOKATOLIČKE SVETINJE



KATEDRALA SVETOG TRIPUNA


Katedrala Svetog Tripuna nalazi se u Kotoru, u samom centru Starog grada. Podignuta je 1166 godine, na mestu na kome se sa početka IX veka nalazila jedna manja crkva posvećena ovom svetitelju, i koja je bila rađena u romaničkom stilu. U razornom zemljotresu koji se desio u XVI veku katedrala je pretrpela znatna oštećenja. Obnova je usledila u periodu između 1584 i 1613 godine i unutrašnjost crkve je tada dobila renesansno barokni izgled. U poslednjoj obnovi koja se desila nakon poslednjeg razornog zemljotresa 1979, neki elementi katedrale dobijaju svoj prvobitni oblik, tj. onaj oblik koji je imala katedrala iz 1166 godine.

Ova katedrala je poznata po velikoj riznici koju poseduje, jer je ona ujedno i jedna od starijih na prostorima Evrope. Freske kojima je katedrala oslikana datiraju iz XIV vijeka. U unutrašnjosti crkve se nalazi i kameni ornament iznad glavnog oltara na kome se može videti oslikan život svetog Tripuna, kao i srebrnopozlaćeni reljef svetaca.


U ovoj katedrali počivaju mošti svetog Tripuna u kovčegu od srebrne oplate. Ono sto je za turiste značajno jeste da su mošti Svetog Tripuna, koji je i zaštitnik grada Kotora, s početka IX veka, tj. 809 godine, donesene iz Carigrada, a sve do momenta dok katedrala nije sagrađena počivale su u jednoj manjoj Kotorskoj crkvi. Predanje nam govori da je Kotorska mornarica učestvovala u dočeku mošti ovog sveca, i učešće Bokeljeske mornarice u proslavi ove značajne svetosti se održalo i do dan danas.
Tripundan je jedna od najznačajnijih svečanosti koje se održavaju u Kotoru i u Boki uopšte. Ova svečanost se održava u Kotoru još od perioda IX veka, kada su mošti ovog sveca donesene u Kotor. Ove svečanosti vezane su za Svetog Tripuna koji je umro mučeničkom smrću u vreme rimskog cara Decija, u III veku.

U riznici katedrale Svetog Tirpuna nalaze se još i srebrna ruka i krst koji su ukrašeni ornamentima i reljefnim figurama. Tu se mogu naći i visoki ciborijum iz prvobitne crkve iz druge polovine XIV veka. Novi ciborijum potiče iz druge polovine XIV vika a smatra se da je delo učenika fra Vita Kotoranina.


Biskupija je najstrarija institucija u gradu Kotoru. Današnja zgrada biskupije nalazi se neposredno uz katedralu Svetog Tripuna i pripadala je poznatoj porodici Drago.



CRKVA GOSPE OD ŠKRPJELA



Nalazi se na istoimenom ostrvu u Bokokotorskom zalivu naspram Perasta. Podignuta je 1630 godine, na veštačkom ostrvu koje se sagradili peraški ribari. Po legendi ovi ribari su nakon brodoloma pronašli na morskoj hridini ikonu Svete Bogorodice sa Hristom i zavetovali se da će na tom mestu sagraditi crkvu koja će biti posvećena ikoni Bogorodice, zaštitnice mornara i ribara.

U unutrašnjosti crkve nalazi se velelepni mermerni oltar, delo Antonia Kapelana, vajara iz Đenove. Na njemu je ikona Gospe od Škrpjela (XV vek), delo slikara Lovra Dobrića, jednoj od najvećih majstora toga doba na prostoru Bakana.

Crkvu je oslikao čuveni kotorski slikar Tripo Kokolja, jedan od najpoznatijih domaćih baroknih slikara, i to po narudžbini plemića Andrije Zmajevića. Najistaknutije slike u ovoj crkvi su: Krunisanje Marijino, Marijina Smrt, i Uznesenje Bogorodice. Među slikama ovog kotorskog majstora nalaze se srebrne pločice sa reljefnim prikazima bokeških brodova, koje je Gospa od Škrpjela prema verovanju štitila i pomagala u nevoljama.

U crkvi se takođe nalazi i vez jedne žene iz Kotora, koja je taj vez radila od svoje kose čekajući svog mornara da se vrati. Taj vez je rađen tridesetak godina i dok ga je radila žena je oslepila i na posletku umrla ne dočekavsi svog muža.



CRKVA SVETOG NIKOLE


Izgradnja crkve započeta je 1902. godine u Kotoru, a gradnja je završena 1909. godine što govori i natpis na fasadi. Crkva Sv. Nikole je sagrađena u pseudovizantijskom stilu. Ovo je jednobrodna građevina sa glavnom fasadom koja je uokvirena sa dva zvonika. Posebnu dragocjenost u crkvi predstavlja ikonostas koji je rađen 1908 godine.









NAJZNAČAJNIJI MUSLIMANSKI VERSKI OBJEKTI


HUSEIN-PAŠINA DŽAMIJA




Nalazi se u centru Pljevalja. Izgrađena je krajem 16. veka, tj. u periodu između 1573. i 1594. godine, zaslugom Husein-paše Boljanića. Džamija je rađena od fino tesanog kamena sa bogatom unutrašnjom ornamentikom, dok su zidovi oslikani floralnim detaljima i citatima iz Kurana. Minaret džamije visok je 42 metra. Minaret na južnoj strani je nakon udara groma 1911. godine prezidan u vitkiji i viši, i danas je jedan od najviših minareta na Balkanu.

Među knjigama i rukopisima u džamiji nalazi se i rukopisna knjiga Kurana koja je pisana arapskim pismom, a ukrašena minijaturama sa pozlatom. Smatra se da verovatno potiče iz XVIII vijeka.





STARA DŽAMIJA U PLAVU




Od četiri džamije koje postoje u Plavu, Stara džamija je možda turistički najzanimljivija. Nalazi se u Centru Plava, na najvisočijem dijelu Metriza, u okviru nekadašnjeg starog grada. Najstarija je građevina u Plavu, sagrađena 1471. godine, odmah po dolasku Turaka u ovaj kraj. Tada je služila za verske potrebe vojnika. Današnji oblik je dobila u XVIII veku. Zbog jako interesantne arhitekture i kitnjastog minareta je zaštićena zakonom.








SKENDER ČAUŠEVA DŽAMIJA


Izgrađena je tokom XV veka, ali pošto je uništavana u brojnim bombardovanjima i ratnim vremenima, nosi misteriju svog prvobitnog izgleda. Danas je jedina aktivna džamija u Podgorici, a u njoj je i sedište Mesihata Islamske zajednice Crne Gore i drugih važnih islamskih institucija.

Korisnički servis
Montenegro Tourist  Service
Podgorica
Mob: +382 69 66 55 12,
Tel/Fax: +382 20 511 200
info@booking.me 
Vodič za goste
način plaćanja
- bankarskom doznakom
- kreditnom karticom
AmericanexpressDinersMastercardVisa